Hall of fame Helden
Welkom in de eregalerij van Helden van de Smaak.
2011: Ambachtelijke zuivel en kaas
Winnaars: Magdalene en Nico Captein vormen een van de twee producenten van de BoerenGoudse Oplegkaas (BGO), de door Slow Food beschreven traditionele productiewijze van de goudse boerenkaas. Tijdens het weideseizoen, als de roodbonte koeien dag en nacht buiten lopen, wordt een rauwmelkse boerenkaas gemaakt in houten vaten en met traditioneel linnen kaasdoek die geschikt is om minimaal 1,5 jaar te laten rijpen. De vormen (wielen) wegen minimaal 20 kilo en de rijping vindt op het bedrijf zelf plaats. Na 2 jaar is deze kaas nog steeds goed snijbaar en kenmerkt zich door een pittige maar toch subtiele smaak. Kenmerkend zijn ook de natuurlijke eiwitkristallen die zich in de kaas vormen. Omdat ze overtuigd zijn van de kwaliteit van hun product schromen ze niet om de kaas 3 en soms wel 4 jaar te laten rijpen.
Naast de BGO kaas maken Magdalena en Nico ook ´gewone´ rauwmelkse goudse boerenkazen op hun overigens moderne melkveebedrijf. Met deze kaas zijn ze geregeld in de prijzen gevallen. Samen met 5 collega´s promoten ze de ´Zoeterwoudse Boerengoudse´. De kazen vinden hun weg naar consument via kaasspeciaalzaken en ´Magdalène´s boerenkaaswinkel´. Met het kaasmaken zetten Magdalene en Nico de traditie van vele generaties voort, en inmiddels dienen ook de opvolgers zich al weer aan, waardoor de tradities doorgegeven worden aan de jongere generatie. www.kaasboerderijcaptein.nl
Winnaar Publieksprijs: Karin Wanders van de Saanenhof: Op De Saanenhof, het bedrijf van Jan en Maria Wanders en hun kinderen Karin en Jan wordt al 30 jaar geitenkaas gemaakt die wordt verkocht in de eigen winkel en in toprestaurants in de regio. Het bedrijf legt zich puur toe op dat waar het goed in is: rauwmelkse Heezer geitenkaas maken. De Saanenhof werkt op biologisch-dynamische wijze: al het ruwvoer voor de 700 geiten komt van het eigen bedrijf of uit de regio. De Saanenhof werkt hiervoor onder meer samen met het Brabants Landschap. Het eindproduct is dan ook volledig lokaal.
De Saanenhof houdt de geiten volgens de seizoenen. Dat houdt in aflammeren in het voorjaar en kaasmaken in het voorjaar en de zomer. De geiten geven dus volop melk in het seizoen dat er veel en vers voer beschikbaar is en dat proef je terug in de smaak van de kaas. Karin is lid van de Youth Food Movement (YFM) en studeert Gezondheidswetenschappen. Jan en Maria zijn verder nauw betrokken bij de oprichting van de Slow Food afdeling Kempen en werken samen met andere biologische boeren uit de omgeving. Kijk verder op: www.saanenhof.nl
2010: Smaakfruit
Mart Vandewall, Ambachtelijke stroopmakerij M. Vandewall, Eckelrade (Li)
geniet grote bekendheid als de enige echte ambachtelijke stroopmaker van het land. Van oorsprong is Mart Vandewall echter fruitteler. In 1977, in een tijd dat alle traditionele ambachtelijke stroopmakerijen verdwenen waren, is hij weer begonnen met ambachtelijk stroopkoken op commerciële basis. Hiermee heeft hij een eeuwenoud Limburgs ambacht in ere hersteld. Van oudsher wordt de ambachtelijke stroop gemaakt met fruit van hoogstambomen. Op zijn eigen fruitteeltbedrijf heeft Mart een monumentale hoogstamboomgaard met oude Limburgse rassen, met namen als Eysdener Klumpke, Gronsvelder Klumpke, Joep Musch, en de Herfstpeer van Geulle. Deze oude rassen vormen de basis van de ambachtelijke Limburgse peren- en appelstroop met hun kenmerkende smaaknuances. Mart is hiervan een van de belangrijkste ambassadeurs. Mart won zowel de juryprijs als de publieksprijs.
http://www.youtube.com/watch?v=44OEMR8l_DM&feature=related
2009: Ambachtelijke en streekgebonden bieren
Aart van der Linde, Fryske Bierbrouwerij “Us Heit” te Bolsward – winnaar juryprijs. De Fryske Bierbrouwerij is in 1985 opgericht door brouwmeester en eigenaar Aart van der Linde. Het is een klein familiebedrijf, dat acht verschillende speciaalbieren brouwt met de merknaam “Us Heit”. Daarnaast wordt bier gebrouwen voor Waddengoud en het Groninger Speltbier. Eind 2002 werd de brouwerij uitgebreid met een distilleerderij. Hier wordt een bijzondere single malt whisky gestookt, genaamd Frysk Hynder. Na een lange tijd van experimenteren beschikt de Friese Bierbrouwerij sinds 2008 ook over een eigen mouterij. Het bier en de whisky worden nu van eigen mout gemaakt. In de mouterij wordt het brouwgerst van biologische telers uit de omgeving op kleinschalige wijze geweekt, gekiemd en geëest. Hiervoor is een machine uitgevonden die de drie stappen in één proces afwerkt. De ziel van het lokaal geproduceerde bier is het ‘eigene’ dat de ambachtelijke vakman, Aart van der Linde, er aan geeft. Hij bepaalt de unieke smaak, uitstraling en kwaliteit van zijn product.
Toon van der Heijden, Bierbrouwerij Sint Servattumus te Schijndel – winnaar publieksprijs. Toon van der Heijden is initiatiefnemer van brouwerij Sint Servattumus. Hij laat zien dat het mogelijk is om op basis van regionale en duurzame grondstoffen een uitstekend product in de markt te zetten. Sint Servattumus is een kleinschalige brouwerij brouwt puur en alleen ambachtelijke bieren zoals ze in vroegere tijden gebrouwen werden. Het spelt is afkomstig uit het buurdorp Liempde en de hop wordt verbouwd in Schijndel zelf. Van der Heijden brouwt door het jaar heen veel verschillende bieren, afhankelijk van het seizoen. Alle producten worden bereid met natuurzuivere grondstoffen die duurzaam worden geoogst. Sint Servattumus is onderdeel van een samenwerkingsproject met lokale telers, molenaars en bakkers in het Groene Woud. De bieren worden verkocht op diverse locaties en winkels in de regio. Daarnaast biedt de Bierbrouwer Toon van der Heijden (op weergaloze wijze) mogelijkheden voor arrangementen, excursies en bierproeverijen op de brouwerij. www.sintservattumus.nl
2008: Brood- en streekgebonden banket
Jan Aart Schuld – winnaar juryprijs – is een bijzondere bakker: hij verbouwt zijn eigen graan! Op zijn land in Oldebroek voor zijn “Oldebroeker Akkerbrood”. Het wordt tussen de molensteen gemalen in een windmolen met houten wieken in Oostendorp, vlakbij. Het brood smaakt puur, heeft een diepe smaak die lang blijft hangen en een luchtige structuur. Schuld gaat voor een minimaal gebruik van bestrijdingsmiddelen. Als graanteler heeft hij ervaren dat de afhankelijkheid van de natuur enorm groot is. Bij Schuld draait alles om lekker. Alles komt uit de eigen familiebakkerij, is vers en ambachtelijk. Hij probeert nieuwe dingen uit en weet dat het niet vanzelfsprekend is een smakelijk product te maken.
Bunjamin Konuksever - winnaar publieksprijs – werkt vanaf zijn 13de als bakker. In zijn open bakkerij heeft hij een uitgebreid assortiment onder het motto ‘grenzeloos lekker’. Bunjamin bereidt gebak zonder gelatine, zodat vegetariërs en moslims dit kunnen eten. Het brood wordt bereid met mooie grondstoffen en een eigen desemcultuur, zonder dierlijke toevoegingen of broodverbeteraars. Verder is de bakkerij medeorganisator van sociale activiteiten in de omgeving. Bunjamin laat jonge mensen zien dat het bakkersambacht leuk is. Hij leert ze dat je er niet rijk van hoeft te worden, maar dat je van het werk heel blij wordt. Dat je als bakker elke dag een beetje kunst maakt, waar mensen van kunnen genieten. www.hetzaansebakkertje.com
2007 Helden van de Smaak (geen specifiek thema)
Dick Soek - winnaar juryprijs – werkt in zijn restaurant Het Schathoes Verhildersum In Leens al jaren met producten uit de streek. Hij gaat voor de beste kwaliteit van zijn producten, waarbij hij zich laat beperken door wat het seizoen en de streek hem bieden. Een kleine uitzondering daarop vormen de producten die hij zelf importeert vanuit zijn ‘andere woonplaats’ Piemonte, waar hij ooit in het koksvak rolde. Hij speelt een belangrijke rol in de regionale economie, door producenten te stimuleren mooie producten met echte smaak te blijven produceren en die niet alleen zelf af te nemen, maar ook contacten tussen andere afnemers en producenten tot stand te brengen. Hij heeft daarmee iets teweeggebracht in de regio en zorgt voor een positieve uitstraling in en voor de regio. En niet te vergeten: hij bereidt met die lokale producten gerechten op sterrenniveau. www.schathoes.nl
Jan Dirk van der Voort - winnaar juryprijs – maakt al jaren kaas van de melk van zijn Jerseykoeien. Deze kaas, Remeker, werd door één van de juryleden ‘de mooiste kaas van Nederland’ genoemd. Jan Dirk, die het bedrijf van zijn ouders overnam, werkt biologisch-dynamisch, met veel aandacht voor natuur en landschap. Hij volgt de seizoenen en werkt ambachtelijk. Zijn kazen zijn rauwmelks. Hij is een voorbeeld van een boer die met zijn inzet en vernieuwende werkwijze laat zien dat je producten in de markt kunt zetten die tegelijkertijd nieuw zijn en toch geworteld in een traditie.
Theo Vernooy – winnaar publieksprijs – heeft een kersenboomgaard. Zijn familie werkt al generaties lang in de Kromme Rijnstreek. Hij heeft 40 kersenrassen in zijn (deels hoogstam-)boomgaard, die elders vrijwel niet meer voorkomen. Hij verjaagt vogels met een systeem van touwen, blokken en stenen: zeer arbeidsintensief, maar wel diervriendelijk. De jury prijst hem vanwege zijn inspirerende voorbeeldfunctie voor andere telers en zijn inspanningen om bio- en smaakdiversiteit te behouden.
