Juryrapport Helden van de Smaak 2011 – thema ambachtelijke zuivel en kaas

Inleiding

Met het aantalvan meer dan 90 genomineerde kandidaten, waarvan uiteindelijk 72 mee hebben gedaan aan een provinciale voorronde, heeft deHelden van de Smaakverkiezing van2011 inkwantiteit de voorgaande edities overtroffen. Maar ook in kwaliteitvan de kandidatenmag dit zeker een memorabele editie genoemd worden. Met de provinciale voorrondes zijn uiteindelijk 12 finalisten geselecteerd die allemaal de titel ´heldvan de smaak´ verdienen, maar er kan er natuurlijk maar één de winnaar zijn!

Alle 12 finalisten zijn producenten van ambachtelijke rauwmelkse boerenkaas en/of zuivel. Dat het maken van boerenzuivel in de regel een familieaangelegenheid is, bewijst het feit dat we hier over het algemeen te maken hebben met echtparen, stellen of soms zelfs hele gezinnen die gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor de verzorgingvan de dieren, het melken en de verwerking van de melktot zuivel en kaas. Dit zijn gepassioneerde mensen, die dag en nacht met hun ambacht bezig zijn.

Opvallend is dat eigenlijk alle finalisten ook heel erg bezig zijn met productontwikkeling en innovatie, metde ontwikkeling van nieuweproducten of het verbeteren van bestaande, met nieuwe smaken en nieuwe afzetkanalen. Sommigen gaan daar wat verder indan de anderen, maar duidelijk is wel dat we hier niet te maken hebben met producenten die een standaard product maken voor een anonieme markt. Prettige bijkomstigheid voor de jury was dat we mochten proeven van al deze verschillende heerlijke producten die ons door de finalisten werden voorgeschoteld. Samen geven ze de breedte aan van de smaken en producten die de ambachtelijke boeren zuivelaars in ons land maken. Soms vergeten we wel hoeveel lekkere kazen er eigenlijk in Nederland gemaakt worden. 

De beoordeling

Alle 12 finalisten zijn door ledenvan de jurybezocht en we hebben ons een oordeel gevormd op basis van onze bevindingen tijdens de bezoeken, overige informatie die we hebben verzameld, en op basisvan de producten die we hebben geproefd. We hebben de kandidaten beoordeeld op hun ambacht, of ze maatschappelijk verantwoord produceren, of ze streek- en seizoensgebonden werken en in welke mate ze – als pionier – een voorbeeld vormen voor de collega´s in hun sector. Zoals gezegd, een grote diversiteit aan kandidaten, met allemaal hun eigen sterke punten. Het kiezen van een winnaar was dit jaar weer bijzonder moeilijk, en leidde tot veel discussie onder de juryleden.

Uiteindelijk zijn na 2 beoordelingsrondes 3 kandidaten geselecteerd waarvan wij vonden dat ze het meeste recht hebben op de titel Heldvan de Smaak2011: Michiel Cassuto met zijn Brandrood Kaas uit Ede in Gelderland, Ayla Groenveld en Ger Entjesvan de Kruidenweiin Nooitgedacht, Drenthe en Magdalène en Nico Captein uit Zoeterwoude, Zuid-Holland.

Drie verschillende bedrijven, met geheel verschillende producten, maar met een gemeenschappelijk kenmerk: de gehele bedrijfsvoering staat in het teken van de smaak van hun product, ze zijn dag en nacht met smaak bezig.

Michiel Cassuto heeft zijn nek uit gestoken door een voor Nederland nieuwe kaas te introduceren en hiervoor zijn complete bedrijfsvoering om te gooien. Als eerste maakt hij een harde kaas met een natuurlijke korst. De melk komt van Oudhollandse Brandrode koeien die op een extensieve manier worden gehouden. Het heldendom heeft hij doorgevoerd in alle facettenvan de bedrijfsvoering. Zijn product is een pareltje in het Nederlandse boerenkaas assortiment.

Ayla Groenveld en Ger Entjes. Ger melk de geiten en Ayla maakt de kaas. Dat klinkt eenvoudig, maar dat is het allerminst. Met de ontwikkeling van een blauwschimmelkaas die op geen enkele kaasplank in Nederland misstaat, heeft Ayla bewezen dat er meer is in Nederland dan Goudse kaas. De Lady Blue is werkelijk een topproduct, die kan wedijveren met menig franse kaas. Net als Michiel Cassuto heeft ook Ayla haar product tegen de stroom in moeten ontwikkelen, en daarom is zij voor de jury ook daadwerkelijk een held.

Magdalène en Nico Captein zijn de derde generatie kaasmakers op hun bedrijf. Volgens de jury zijn zij ´Hollands Glorie´, zij bouwen voort op de oude traditie van het kaasmaken in Nederland en zitten midden in het hartvan de boerenkaas. Zij hebben er – in tegenstelling tot veel collega´s – voor gekozen om vast te houden aan ambachtelijke tradities en het makenvan de BoerenGoudse Oplegkaas, die vaak wel 6 jaar lang rijpt. Een ware smaaksensatie. Dit alles doen zij op een modern melkveebedrijf waar alles in het teken staat van het welzijn van de koeien en het sluiten van kringlopen. Magdalène en Nico mogen zich daarbij gelukkig prijzen dat ze twee enthousiaste opvolgers in het bedrijf hebben aan wie ze het ambacht door kunnen geven.

De conclusie

Na een lange discussie en zorgvuldige besluitvorming heeft de jury besloten om Magdalène en Nico Captein uit te roepen tot Held van de Smaak 2011!! Hiermee kiezen wij voor de traditie in een modern jasje, met oog voor de toekomst. Wij vinden Magdalène en Nico Captein een voorbeeld voor alle boerenkaasmakers en zuivelbereiders in Nederland.

30 september 2011

Anneke Ammerlaan
Bob Cramwinckel
Mac van Dinther
Andrea van Gemst
Peter Klosse
Eric van Veluwen