Net als Maizena – de Week van de Smaak bij Sint Joris, Oirschot!

Afgelopen week vierde zorginstelling Sint Joris ‘De Week van de Smaak’. Een mooie aanleiding om de culinaire krachten te bundelen met College Kempenhorst in Oirschot. Tijdens deze week ging Sint Joris met een aantal leerlingen terug naar de oorsprong. Er werd geleerd en gekookt, mét smaak. 

Op dinsdag 4 oktober gaf Ton de Louw, hoofd voeding bij Sint Joris, samen met een lokale groenteteler kookles op Kempenhorst. Ze vertelden over de productie van groenten van weleer en de authentieke bereiding ervan. Het thema was ‘vergeten groeten’ waarbinnen de pastinaak centraal stond. Na het theoretische deel was het tijd om gezamenlijk te koken. Leuk én leerzaam, want laten we eerlijk zijn, hoeveel leerlingen van 13 hebben ooit Pastinaaksoep bereid?

Op vrijdag 7 oktober ontving Ton de leerlingen met een rondleiding in de keuken van Sint Joris. Dat is een keuken waarin dagelijks zo’n 450 (!) maaltijden worden bereid, die zowel bij de mensen thuis als in de restaurants van de zorgcentra worden gebruikt. Daar komt natuurlijk een heleboel bij kijken. Naast vakkundig kokkerellen, vergt het een complex logistiek proces. En natuurlijk; goede smaakpapillen. 

Na een themadag met ouderwetse groenten, was het nu tijd voor vers fruit.  De leerlingen mengden zich onder de bewoners en gezamenlijk werd een enorme berg fruit , slagroom en siroop getransformeerd tot tientallen fruitsalades. Een bakje frisse vitamines met ’n toef slagroom vormde een ware verwennerij voor de bewoners van Sint Joris. 

De week van de smaak had de functie van maïzena, hij bracht verbinding. Tussen jong en oud, tussen vroeger en nu. En de streek, de geboorte ’grond’ rond Oirschot was de basis, waar de mensen en de producten vandaan kwamen. Sint Joris en de Kempenhorst gingen samen naar de oorsprong op een educatieve manier. En ach, het was ook héél gezellig.

Week van de smaak 2011 bij Sint Joris Zorg en Dienstverlening, Oirschot

Tijdens de Week van de Smaak werden er dit jaar heel veel leuke, kleinschalige activiteiten georganiseerd die de bewoners van zorginstellingen veel plezier deden. Hieronder een voorbeeld van een dergelijke activiteit, weergegeven in het bericht van Monique Nouwens over de excursie van clienten van Sint Joris Zorg en Dienstverlening naar Viskwerkerij “DeStorm”

“Woensdag 5 oktober hebben 21 cliënten van Sint Joris Zorg en Dienstverlening een bezoek gebracht aan Viskwekerij ‘De Stroom’ in Spoordonk. Medewerkers van Actiz en directeur Vosters gingen deze middag als vrijwilligers mee om de cliënten een fijne middag te bezorgen. Om 14:00uur werden we gastvrij ontvangen door Marij en Jack van der Schoot met koffie/thee en zelfgebakken appelcake. Op een groot scherm kregen we foto’s te zien van het bedrijf en de mooie omgeving, dit met enthousiaste uitleg door eigenaar Jack. Aansluitend gingen we een kijkje nemen in de viskwekerij waar de Afrikaanse meerval wordt gekweekt. Buiten konden we kennis maken met de Afrikaanse meerval in een grote lichte waterbak. We kregen ook hier enthousiaste uitleg en de echte durfals kregen de gelegenheid de vis te aaien.

Naast de viskwekerij zijn we ook een kijkje gaan nemen in het gastenverblijf en hebben we een rondleiding gekregen waarbij we de mooie natuur rondom het bedrijf mochten aanschouwen. Een oude wc die op regenwater wordt doorgespoeld,  de kikkerpoel,  het prieeltje ……ieder genoot van de omgeving, de persoonlijke aandacht en “het er echt even uit zijn – gevoel”. Als afsluiting van deze middag kreeg eenieder de gelegenheid om gerookte en gebakken meerval te proeven. In de winkel werd nog wat vis gekocht en toen was het toch echt tijd om afscheid te nemen.  

We mochten met z’n allen een heerlijke middag beleven, het was erg gezellig en  smaakvol en paste daarmee perfect bij ‘de week van de smaak’!”

Holland Food Service ontwikkelt duurzame menu’s

Holland Food Service brengt ter gelegenheid van de Week van de Smaak een speciale themabrochure uit met duurzame menu’s. In deze menu’s staan seizoensingrediënten, biologische producten, streekgerechten en ambachtelijk bereide producten centraal.

Volgens Jeroen Kamerbeek, directeur verkoop, is Holland Food Service niet alleen tijdens de Week van de Smaak actief op het gebied van duurzaamheid; het maatschappelijk verantwoord ondernemen staat dagelijks op de agenda staan. “Bij Holland Food Service kunnen onze relaties altijd al kiezen uit een breed assortiment biologische producten, dat zich continu uitbreidt. Tijdens de Week van de Smaak brengen wij deze producten extra onder de aandacht en willen wij onze relaties stimuleren om deel te nemen aan de Week van de Smaak. In de menu’s die wij hiervoor hebben ontwikkeld, gebruiken we biologische ingrediënten en Hollandse seizoensproducten, streekproducten en ambachtelijk bereide gerechten. Dit draagt bij aan een pure smaak van de maaltijd en een lagere belasting van het milieu.” Naast inspiratie voor een ‘Week van de Smaak-menu’ kunnen klanten van Holland Food Service tevens een promotiepakket bestellen met menukaarten en posters om hun activiteiten tijdens de Week van de Smaak extra te ondersteunen.

www.hollandfoodservice.nl

Mooie maaltijd op Food4You symposium

Niemand kan er in oktober 2011 omheen: de vele mooie kanten van goed, gezond en lekker eten. Onze eigen Week van de Smaak zet daarbij vooral zaken als ‘puur’, regionaal’, ‘vers’ en bijvoorbeeld ‘ambachtelijk’ in de zon. Maar ook: gezond en  lekker! Die laatste twee ingrediënten vormen  het belangrijke raakvlak met het festival Food4you dan van 1 t/m 15 oktober 2011 wordt gehouden in en rond Wageningen, Ede, Barneveld en Veenendaal. Thema: Good Food, Better Mood! Op maandag 10 oktober biedt de Food4you Food Professional Day ruimte aan een speciale workshop in het kader van De Mooie Maaltijd campagne, een initiatief van de Week van de Smaak om ook binnen de zorg ruim baan te maken voor ‘het beste van Nederlandse bodem’ in de keukens van instellingen, ziekenhuizen en maaltijdbereiders.

Mini symposium: Regionaal & duurzaam op het institutionele menu – voer voor gesprek..!
De Mooie Maaltijd campagne  richt zich o.a. op  een groter aandeel in de institutionele keuken van duurzaam geproduceerde regionale ingrediënten. Interessant is de vraag hoe de keuze voor regionaal, streekgebonden eten bij kan dragen aan de invulling van duurzaamheidsambities van de organisatie, het welbevinden van de maaltijdgebruikers, plezier van de instellingkoks en bijvoorbeeld de afname van het medicijngebruik in zorginstellingen.

In dit interactieve mini-symposium is behalve voor de theorie ook veel ruimte voor de praktijk van ‘regional sourcing’. Wat komt er bij kijken, wat kost het, maar vooral: wat levert het op… Het onderwerp wordt van veel kanten aangesneden, met als doel ter plekke concreet handelingsperspectief te bieden.

Beoogd gastspreker John Hughes (Catering Manager Nottingham City Hospital) stapte over op een substantieel aandeel (80%) van uit de eigen regio betrokken ingrediënten voor de 7000 maaltijden die hij dagelijks bereidt. Met zeer gunstige gevolgen voor zijn inkoopbudget (Local Food in Nottingham City Hospital). Marco Wisse (directeur Naarderheem) ruilde een paar geleden de ontkoppelde keuken in voor een eigen restaurant, waar dagelijks minimaal 40% biologisch uit de regio wordt gekookt. Bij een eerlijke vergelijking pakt zijn huidige aanpak economisch zeker niet slechter uit (nog los van waar het hem om te doen was: tevreden, goed etende restaurantbezoekers).

Herman Peppelenbos (BO-Programmaleider Voedsel, Dier en Consument, Universiteit van Wageningen), is nauw betrokken bij wetenschappelijk onderzoek naar wat goed eten en drinken op kan leveren voor de zorgorganisatie, zowel wat betreft de beleving en gezondheid van de maaltijdgebruikers, als op financieel niveau. De eerste bevindingen zijn veelbelovend, bijvoorbeeld als het gaat om terugdringing van ondervoeding.

Behalve genoemde sprekers komen ook andere betrokkenen bij maaltijdvoorzieningen in de zorg aan bod, om hun ‘best practices’ met de aanwezigen te delen. Interactie met de zaal is welkom! De leiding van het mini-symposium is in handen van Lasca ten Kate (Stichting Vriendelijke Keukens / Stichting Week van de Smaak).

Een aparte kaart voor de Mooie Maaltijd!

Dit jaar zullen vele tientallen zorginstellingen en ziekenhuizen deel nemen aan de Week van de Smaak. Zij serveren een Mooie Maaltijd voor hun bewoners en clienten. Vaak organiseren zij speciale activiteiten voor hun bewoders (en familieleden), zoals proeverijen, zelf taarten bakken of zelfs een bezoekje aan een biologische boer in de buurt. Omdat deze activiteiten over het algemeen niet ´open´ zijn voor het publiek, hebben we ze apart op de kaart gezet. Klik hier voor een overzicht. We zijn nog druk bezig deze kaart verder te vullen. Naar verwachting zal op zo´n 400 locaties een Mooie Maaltijd worden georganiseerd.

Nieuwe spelers schuiven aan bij De Mooie Maaltijd

Het aantal deelnemers aan De Mooie Maaltijd groeit gestaag. Naast een toenemend aantal zorginstellingen en ziekenhuizen wordt het gedachtegoed van De Mooie Maaltijd ook omarmd door een aantal gerenommeerde leveranciers.

Thuismaaltijdbereider Food Connect
Food Connect Maaltijdservice uit Almelo is de eerste ‘thuismaaltijdbereider’ die aanhaakt bij De Mooie Maaltijd. Speciaal voor de Week van de Smaak  zijn vijf maaltijden samengesteld met veel biologische ingrediënten van Nederlandse bodem.  Denk daarbij bijvoorbeeld aan kalfsvlees van EcoFields (Gelderland), polderhoen (Flevopolder) en groenten van biologische telers. Voor extra culinaire ondersteuning werkt Food Connect samen met Meesterkok Jelle Wagenaar van toprestaurant “het Seminar” in Zenderen. Food Connect ziet deze samenwerking als een belangrijke stap op weg naar meer authenticiteit en duurzaamheid van lekkere en gezonde maaltijden aan huis.  (zie ook: www.smaakvanfoodconnect.nl)

Huuskes serveert ´windstreekmenu´
Enthousiast deelnemer aan De Mooie Maaltijd is Huuskes, leverancier van o.a. versproducten en convenience. Geinspireerd door het project ‘Zorg voor BIOverijssel op de kaart!’ is het bedrijf begin dit jaar van start gegaan met een speciale werkgroep ‘biologisch’.  Voor een groeiend aantal locaties verzorgt Huuskes (om te beginnen) tijdens de Week van de Smaak een speciaal ‘windstreekmenu’, onder de noemer: ‘Oost, West… Huuskes best!’ Voor deze menu’s putten de koks van Huuskes uit regionaal gebonden ingrediënten.  Petra Kalsbeek, voorvrouw van de werkgroep biologisch, reist deze dagen met collega’s een flink aantal biologische boeren en tuinders af om zelf alles te weten te komen over hun werkwijze.  Desgevraagd vertelt ze na een bezoek aan De Witte Raaf in het Overijsselse  Denekamp: ‘Het is geweldig om de tuinders te horen vertellen over hun met veel zorg geteelde groenten. Een stukje van die bevlogenheid hoop ik over te kunnen brengen binnen Huuskes. Deze producten hebben een verhaal; dat draagt echt bij aan de beleving van de maaltijd!’

Mooie Maaltijd op weg naar recordaantal deelnemers

De Mooie Maaltijd campagne waartoe de Week van de Smaak in 2008 het initiatief nam, is op weg naar een ongekend groot aantal deelnemende instellingen en ziekenhuizen.  Bijna dagelijks meldt zich weer een nieuwe deelnemer aan. Het streefaantal van 250 deelnemende locaties zullen we dit jaar dan ook zeker gaan halen.

Zoals in voorgaande jaren valt meteen de enthousiaste deelname op van vele zorginstellingen in Brabant. Maar ook in tal van andere provincies – zoals bijvoorbeeld Gelderland, Overijssel, Zeeland en Groningen – is ‘De Mooie Maaltijd’ geland. Ook grootleverancier Huuskes in Overijssel heeft De Mooie Maaltijd omarmd, met als één van de resultaten dat nu ook het Rijnstate Ziekenhuis (met vestigingen in Arnhem en Zevenaar) tot de deelnemers aan de Week van de Smaak mag worden gerekend.

Mooie ‘thuismaaltijd’
Voor het eerst dit jaar haken ook verschillende ‘thuismaaltijd’-bereiders aan bij De Mooie Maaltijd. Voorloper was Food Connect in Almelo en recent meldde ook Chef Martin, onderdeel van Marfo (Lelystad) – met sterkok Pascal Jalhaij als drijvende culinaire kracht  -voor deelname aan.

En… de inschrijvingstermijn is nog niet gesloten, nieuwe aanmeldingen blijven welkom!

Het hele jaar een Mooie Maaltijd
Sinds de start van de campagne in 2008 ontplooien zich bovendien steeds weer nieuwe initiatieven die, ook buiten de jaarlijkse Week van de Smaak, voortborduren op het gedachtegoed van De Mooie Maaltijd.
De landelijke Mooie Maaltijd campagne  stimuleert zorginstellingen, ziekenhuizen en bovendien ‘thuismaaltijd’-bereiders om speciale aandacht te besteden aan de kwaliteit van hun maaltijden en daar iets echt moois van te maken. ‘Mooi’ staat daarbij voor: bereid met vooral verse, liefst puur natuur ingrediënten, passend bij het seizoen. Als het even kan afkomstig uit de eigen regio en liefst ambachtelijk bereid.

De Week van de Smaak is voor veel instellingen een aantrekkelijk moment om met dit thema aan de slag te gaan, of extra onder de aandacht te brengen met speciale activiteiten.  Wat er allemaal mogelijk is, verschilt per instelling of ziekenhuis: een maaltijd met vergeten groenten van de tuinder om de hoek, een proeverij van lokale specialiteiten of bijvoorbeeld een kleine boerenmarkt op locatie.

Thema: ambachtelijke boerenzuivel en kaas
Speciale aandacht tijdens de lustrumeditie van de Week van de Smaak is er voor ambachtelijke boerenzuivel- en kaas. Dit biedt deelnemers extra mogelijkheden om te komen tot een aansprekende invulling van hun deelname. Van een traktatie op zelfbereide ambachtelijke boerenzuiveldesserts, het organiseren van een ‘zuiveltoetjes-proefpanel’, een zuivelreceptenwedstrijd tot en met het uitnodigen van de lokale kaasmaker voor een proeverij en het serveren van een regionaal ‘kaasplankje’.

Instellingen, ziekenhuizen en (thuis-)maaltijdbereiders kunnen zich nog tot en met 9 september a.s. aanmelden voor deelname aan de Week van de Smaak. 

‘Koken met de Streek’ bij St. Joriszorg uit Oirschot

Sint Joris werkt al geruime tijd met producten uit eigen streek. Om daar meer aandacht aan te geven in de regio, heeft Sint Joris een brochure ontwikkeld in samenwerking met studenten van  Hogeschool HAS Den Bosch. Sint Joris wil hiermee laten zien hoe bijzonder je maaltijden kunt bereiden met producten van dichtbij. De mooiste streekproducten werden, samen met de folder, onder de aandacht gebracht op 22 juni jl. met een leuke, actieve dag voor kinderen en ouderen.
Kinderen van diverse basisscholen uit de regio gingen een kijkje nemen bij aspergeboer Van Hoof. Ze haalden de asperges van het land, hielpen met de bereiding in de keuken en het uitserveren ervan in het restaurant van Sint Joris.  De kinderen leerden  het proces kennen dat voorafgaat aan een verse maaltijd.  Als startschot van het aspergediner, werden ballonnen  opgelaten met daaraan dinerbonnen twv een maaltijd bij  Sint Joris. De dag werd feestelijk afgesloten met een geweldig diner voor de bewoners van St. Joris.

Topkok Dick Soek kookt een dag in UMCG

Topkok Dick Soek, eigenaar van restaurant ‘Het Schathoes’ in Leens, kookt op woensdag 29 juni een dag in het UMCG. Hij heeft een menu samengesteld dat die dag aan patiënten en medewerkers van het UMCG wordt geserveerd. Dit is een van de activiteiten vanwege ‘Groningen, Hoofdstad van de smaak’.

Dick Soek heeft een speciaal driegangen-menu samengesteld, met daarin tal van streekgebonden en biologische producten. Met hem als chef de cuisine worden de gerechten ’s ochtends gemaakt en tussen de middag aan de patiënten geserveerd die hiervoor hebben gekozen. Vervolgens kunnen ook de medewerkers van het UMCG dit menu kiezen in het bedrijfsrestaurant.

Het menu van Dick Soek:

1. Voorgerecht
Salade van gerookte Diklipharder van het Wad met zilte groenten, kropsla en een dressing van koolzaadolie en appelazijn.

2. Hoofdgerecht
Biologische rundersaucijs met een stamppot van Vachèvre en koolrabi, snijbiet en mosterd.

3. Nagerecht
Biokwark uit Hornhuizen met witte aalbes en siroop van witte aalbes uit Kloosterburen.

Leveranciers van de diverse streekproducten zijn o.a. boer Van Tilborg uit Hornhuizen, de vissers van goedevissers.nl en landbouwbedrijf Landgoud. Het UMCG kiest al geruime tijd voor meer biologische producten en maaltijden voor patiënten en medewerkers. Het uitnodigen van Dick Soek als chef de cuisine past volledig in dit beleid. Het is de bedoeling zijn menu vaker te laten terugkeren.

Dick Soek is chef-kok van restaurant ‘Het Schathoes’, gevestigd bij de borg ‘Verhildersum’ in Leens. Hij betrekt zijn grondstoffen het liefst van lokale en regionale leveranciers. ‘Het Schathoes’ heeft een Michelin-ster.

Iedere dag een Mooie Maaltijd

In de kwaliteit van het eten in zorginstellingen is nog veel winst te behalen. Daarbij moeten hindernissen worden genomen zoals krappe budgetten, wisselende beschikbaarheid van producten, logistieke knelpunten.
Maar gelukkig zijn er steeds meer zorginstellingen die zich daar niet door af laten schrikken. In Brabant bijvoorbeeld vindt men de Week van de Smaak en zijn Mooie Maaltijd geweldig, maar… te kort!
Dus maakten ze er een driejarig project van om zorgvragers iedere dag te kunnen verwennen met gezond en smaakrijk eten uit de eigen regio. Ook in Zeeland, Gelderland en bijvoorbeeld Noord-Holland zetten instellingen hun tanden erin. En niet te vergeten in Groningen, ook daar staan dit jaar mooie dingen te gebeuren……